Rechter grijpt in bij online pestgedrag: wat we ervan kunnen leren

Online pestgedragheeft steeds vaker ernstige gevolgen. Onlangs sprak de rechtbank in Asseneen contactverbod uit tegen een 14-jarige tiener, vanwege herhaald bedreigend en beledigend gedrag via sociale media richting een leeftijdsgenoot. 

‍

De zaak ging over eenconflict dat uit de hand liep. Wat begon met ruzie op straat escaleerde online tot ernstige bedreigingenen grove scheldwoorden, waaronder doodsverwensingen. De bedreigingen gingen ver voorbij wat in het dagelijkse leven “normaal” is, volgens de rechter. Naast de online berichten, zijn er ook beelden waarin het slachtoffer fysiek wordt mishandeld. 

‍

De uitspraak: contactverbod

De rechter legde een contactverbod van twee jaar op. Dit betekent dat de tiener geen contact mag zoeken met het slachtoffer via online kanalen én offline, zoals sociale media, apps of persoonlijk contact. Bij overtreding geldt een boete van €250 per keer, tot maximaal €5000. Ook moet de pester (via haar ouders) de proceskosten betalen. 

‍

Lees ook: Cursus AndereWending: effectieve communicatie op de werkvloer

‍

Waarom is dit belangrijk?

De rechtbank benadrukte dat online pestgedrag niet vrijblijvend is. Waar vroeger ruzies vooral plaatsvonden op het schoolplein, worden deze nu vaak voortgezet via sociale media. De virtuele afstand maakt het makkelijker om grof taalgebruik te gebruiken of iemand te bedreigen. Volgens de rechter kunnen online woorden en daden net zulke schadelijke gevolgen hebben als fysieke confrontaties. Het wets­systeem heeft de taak te beschermen tegen haat, dreigementen en geweld, zowel offline als online. 

Maar deze zaak laat ook iets groters zien. Ook binnen organisaties kunnen spanningen, pesterijen en intimidatie zich verplaatsen naar digitale kanalen. Digitale pesterijen of bedreigingen kunnen leiden tot stress en psychische klachten bij medewerkers, verstoorde samenwerking en teamdynamiek, verhoogd ziekteverzuim en verloop en een cultuur waarin mensen zich niet meer veilig voelen om zich uit te spreken. Organisaties hebben daarom de verantwoordelijkheid om duidelijke grenzen te stellen, signalen serieus te nemen en actief te werken aan een veilige (digitale) werkomgeving.

‍

Wat kunnen organisaties doen om online pestgedrag te beperken?

Online veiligheid en sociale normen zijn geen vanzelfsprekendheid. Deze zaak laat zien hoe snel grensoverschrijdend gedrag kan escaleren wanneer er geen duidelijke grenzen worden gesteld. Ook in digitale omgevingen. Voor organisaties betekent dit dat sociale veiligheid niet alleen op de werkvloer zelf speelt, maar óók in alles wat zich online afspeelt: via mail, apps, chats of sociale media. Daarom is het belangrijk om preventief én actief beleid te voeren.

Organisaties kunnen onder andere inzetten op:

1. Duidelijke gedragsnormen – ook digitaal

Maak concreet welk gedrag wel en niet acceptabel is, zowel offline als online. Denk aan omgangsvormen in WhatsApp-groepen, online grapjes, opmerkingen of het delen van beelden.

2. Bespreekbaarheid en bewustwording

Medewerkers moeten weten waar grenzen liggen en vooral: dat zij zich mogen uitspreken als iets niet goed voelt. Trainingen en teamgesprekken helpen om signalen eerder te herkennen en gedrag bespreekbaar te maken.

3. Een laagdrempelige meldroute

Zorg dat medewerkers weten waar zij terechtkunnen bij ongewenst gedrag. Een onafhankelijke vertrouwenspersoon kan hierin een belangrijke rol spelen, mits deze zichtbaar en toegankelijk is.

4. Snelle en zorgvuldige opvolging

Wanneer meldingen blijven liggen of niet serieus worden genomen, groeit het gevoel van onveiligheid. Een heldere procedure en consequente opvolging zijn essentieel om escalatie te voorkomen.

5. Preventief beleid en PSA-aanpak

Online pestgedrag valt onder psychosociale arbeidsbelasting (PSA). Door PSA-beleid goed in te richten, werk je structureel aan een veilige organisatiecultuur waarin respect en grenzen centraal staan.

‍

Lees ook: een vertrouwenspersoon aanstellen: 5 meest gestelde vragen en antwoorden

‍

De rol van AndereWending

Bij AndereWending ondersteunen we organisaties bij het versterken van sociale veiligheid en het aanpakken van (digitale) grensoverschrijdingen. Online pestgedrag, intimidatie of bedreigingen kunnen snel grote impact hebben op het welzijn van medewerkers én op de cultuur binnen een team. Juist omdat grensoverschrijdend gedrag zich steeds vaker online afspeelt, is het belangrijk dat organisaties niet alleen reageren wanneer het misgaat, maar preventief werken aan duidelijke normen, veilige meldroutes en bewustwording.

AndereWending helpt organisaties onder andere met:

1. Het ontwikkelen en implementeren van PSA-beleid

Zodat sociale veiligheid structureel wordt geborgd, inclusief digitale omgangsvormen.

2. Training en bewustwording binnen teams

We ondersteunen medewerkers en leidinggevenden in het herkennen van signalen, het bespreekbaar maken van gedrag en het stellen van grenzen.

3. Inzet van onafhankelijke vertrouwenspersonen

Medewerkers moeten ergens terechtkunnen wanneer zij zich onveilig voelen, ook bij online incidenten.

4. Begeleiding bij meldingen en opvolging

Wanneer er sprake is van pestgedrag of intimidatie helpen wij organisaties bij een zorgvuldige aanpak, gericht op herstel en preventie.

5. Versterken van organisatiecultuur en sociale normen

Want een veilige werkomgeving ontstaat niet alleen door regels, maar vooraldoor gedrag, voorbeeldrol en open communicatie. Met onze begeleiding werken organisaties aan een cultuur waarin medewerkers zich gehoord voelen, grenzen gerespecteerd worden en online gedrag net zo serieus wordt genomen als offline gedrag.

‍

Lees ook: werkgeluk begint bij sociale veiligheid

‍

Een gesprek maakt zoveel meer duidelijk

Heb je vragen over hoe je online pestgedrag kan herkennen en aanpakken binnen jouw organisatie? We helpen graag! Neem contact op door te bellen: 06- 2022 88 45 of door te mailen: contact@anderewending.nl